از قدیم گفته اند : زبان سرخ سر سبز می دهد بر باد

به نام دانای حکیم

آگاه و بصیر بودن مومنین از تاکیدات شریعت مقدس اسلام است. بدان معنی که مومنین چنان هوشیار و تیزبین باشندکه از هیچ راهی ضربه پذیر نباشند.

هر مومن آگاه و بصیر مراقب است که با اعمال و گفتار خود بهانه ای به دست دشمنان ندهد ولو آن عمل از نظر شرع مقدس ممنوع نباشد. چون بهانه ها خود وسیله و حربه ای می شود که دشمنان با استفاده از آنها به مسلمین ضربه وارد می کنند.

گاهی اتفاق می افتد که بعضی رفتارها و گفتارها زمینه استهزاء و مسخره کردن مومنین توسط دشمنان را به وجود می آورد و اسلام در اینجا دستور به ترک آن رفتار یا گفتار را می دهد.

ولی متاسفانه باز شاهدیم که بعضی مومنین ساده دل و نا آگاه مراقب رفتار و گفتار خود نیستند و چنین استناد می کنند که «اگر قرار باشد به خاطر استهزاء دیگران عمل یا ترک عمل داشته باشیم ، دشمنان نماز خواندن ما را هم مسخره می کنند، پس ما نماز نخوانیم! ! »

چقدر این سخن ساده لوحانه است و یا بعضاً یک نوع منحرف کردن موضوع اصلی است که مغرضین بعضاً به آیه 120 سوره بقره استناد کرده که خداوند به پیامبر می فرماید:

«یهود و نصاری از تو راضی نخواهند شد تا اینکه تسلیم کامل آنان شوی و اگر از آنان پیروی کردی بعد از آن که آگاه شده ای هیچ یاور و سرپرستی از ناحیه خدا برای تو نخواهد بود.»

اسلام هیچ گاه حاضربه معامله بر سر اصول نمی باشد یعنی اینکه چه ما را مسخره کنند یا نه نماز، روزه، حج، جهاد،امر به معروف و... از واجبات دین است و به هیچ وجه قابل اغماض نیست.

ابن عباس در شان نزول آیه 120 سوره بقره می گوید:

« یهود از پیامبر می خواستند و انتظار داشتند که پیامبر در قبله با آنان موافقت کند و به سوی بیت المقدس نماز بخواند و خداوند خطاب به پیامبر این آیه را نازل فرمود.»

قبله هم از اصول ماست و پیامبر نبایستی تابع دیگران در این امر باشد.

حتی مفسرین یکی از دلایل تغییرقبله را استهزاء یهود نسبت به پیامبر می دانند.چون یهود چنین تبلیغات می کرد که پیامبر و دین او از خود استقلال ندارد و به طرف بیت المقدس نماز می خواند و خداوند به همین دلیل و برای از بین بردن این بهانه قبله را تغییر داد.

بعضی اعمال و گفتار واجب نیست و به صورت مستحب یا مباح است و در صورتی که دستاویز دشمنان قرار گیرد بایستی آن را ترک کرد.

این یک نوع برداشت شخصی از دین نیست؛ بلکه صریح قرآن است که در ذیل بدان اشاره می شود ولی قبل از ذکر آیه لازم است که توضیحی در مورد آیات قرآن داده شود.

آیات قرآن اگر چه بعضاً در موارد خاص و شرایط خاص و با توجه به وقوع یک واقعه نازل شده ولی با توجه به اینکه قرآن معجزه ماندگار و ابدی پیامبر خاتم (ص) است، آیات آن تا قیامت بر شرایط و حوادث مختلف دلالت کرده و قابل انطباق است و نبایستی آنها را محصور و محدود به زمان گذشته کرد.

خداوند در آیه 104 سوره بقره با خطاب قرار دادن مومنین، که خود این نوع خطاب نشان از زمان انسجام و قدرت اسلام در آن زمان می باشد می فرماید:

ٰٰیا اَیُهَا الَّذینَ ءَامَنوا لا تَقولوا رٰعِنَا وَ قولوا اُنظُرنَا وَ اسمَعوا وَ لِلکَفِرینَ عَذَابٌٍ اَلیم

« ای کسانی که ایمان آورده اید، وقتی از پیامبر مهلت برای درک آیات مهلت می خواهید نگویید «راعنا» بلکه بگویید «انظرنا» و آنچه به شما دستور داده می شود را بشنوید و برای کافران (و استهزاء کنندگان) عذاب دردناکی است.»

ابن عباس در شان نزول این آیه چنین می گوید:

«مسلمانان صدر اسلام هنگامی که پیامبر برایشان آیات و احکام الهی را می خواند برای اینکه بتوانند درک کنندکلمه راعنا را به معنی درخواست تامل و تانی و مهلت دادن به پیامبر (ص) می گفتند تا حضرتش مقداری با تانی و مهلت دادن آیات را بخواند.»

کلمه «راعنا» فعل امر از مادة «الرّاعی» به معنی مهلت دادن است . ولی یهود این کلمه را به ماده «الرَّعونه» به معنی حماقت نسبت داده و آن را فعل امر از این ماده عنوان می کردند.

فعل امر ماده «الرَّعونه»، «راعن» می شود ولی یهود هنگام سخن گفتن با پیامبر (ص) برای مسخره کردن حضرت به طرز ماهرانه ای الف آخر آن را می کشیدند تا شبیه به کلمة «راعنا» شود و از آن معنی «ما را تحمیق کن»را استفاده می کردند و این امر دستاویز یهود برای جاهل نشان دادن مسلمانان شده بود. بدان معنی که مسلمانان به پیامبرشان می گویند «ما را احمق کن». یعنی آیات قرآن ثمره ای جز حماقت ندارد. در اینجا بود که خداوند فرمود: نگویید «راعنا» چون یهود از این کلمه در جهت استهزاء شما سوء استفاده می کند؛ بلکه بگویید «انظرنا» که همان معنی مهلت خواستن را می دهد و مترادف کلمه «راعنا» است.

اهمیت بهانه بدست دشمن ندادن اینجا مشخص می شود که اسلام حتی حاضر نیست که مسلمانان با گفتن کلمه ای بهانه به دست دشمن دهند چه رسد به انجام اعمال و رفتار و یا تمسک به خرافات و بدعت ها.

به همین بابت مومنین مامور به مراقبت اعمال و رفتار خود می باشند تا مورد استهزاء دشمنان قرار نگیرند.

به امید روزی که تمامی مسلمانان صاحب آگاهی و بصیرت عمیق گردند.

اَللَّهُمَّ اجعَلَ النّورَ فِی بَصَرِی

وَ البَصیرهَ فِی دیِنی